خوردگی میلگرد در بتن
خوردگی میلگرد در بتن – با سلام و شادباش ، از جمله شایعترین علل تخریب و فرسایش بتن خوردگی میلگردها در بتن می باشد. این امر در محیطهای دارای پتانسل خوردگی رنگ و بوی جدی تری به خود می گیرد. از این رو کارشناسان ، متخصصان و کارفرمایان همواره توجه و حساسیت ویژه ای به امیر امر معطوف می دارند. چرا که در غیر این صورت می تواند عمر پروژه به شدت کاسته و باعث خسارت های شدید مالی گردد.
امروزه روش های مختلفی در خصوص محافظت از سازهای یا بتنی در برابر خوردگی به کار گرفته می شود که به طور کلی می توان آن را به حفاظت کاتدی و حفاظت از طریق پوشش ها تقسیم بندی کرد.
شما می توانید جهت آشنایی با نواع پوشش های محافظتی با بخش فنی و پشتیبانی کلینیک فنی و تخصصی بتن ایران تماس حاصل نماید.

ميلگرد در شرایط عادی در محیط مرطوب زنگ می زند اما میلگرد مدفون در بتن در شرایط معمولی مصون از زنگ زدگی باقی می ماند. محیط قلیایی شدید اطراف میلگرد مصونیتی را در برابر خوردگی به وجود می آورد.
فرآیند خوردگی میلگرد
گفته می شود لایه محافظ انفعالی مانع خوردگی می گردد که در صورت از بین رفتن آن، خوردگی در شرایط موجود با رویارویی و حضور اکسیژن و رطوبت آغاز می شود. همواره خوردگی با حضور اکسیژن و رطوبت انجام می شود اما لایه انفعالی مانع خوردگی در حضور این عوامل است.
لایه انفعالی را دو عامل از بین می برد. افزایش یون کلرید تا حد آستانه خوردگی در مجاورت میلگرد اولین عامل مهم و تعیین کننده به ویژه در محیط خلیج فارس است. دومین عامل را می توان از بین رفتن محیط قلیایی و حتی اسیدی شدن اطراف میلگرد دانست که در محیط خلیج فارس چندان تعین کننده نیست مگر اینکه ریز اقلیم خاصی وجود داشته باشد.
کربناته شدن بتن در اثر نفوذ گازی دی اکسید کربن هوا موجب کاهش قلیائیت خمیر سیمان بتن می گردد.
با استخراج نفت و گاز در حاشیه خلیج فارس و در درون آب در بخش های شمالی و جنوبی به ویژه از ابتدای دهه 70 میلادی آغاز شده است. در دهه 80 میلادی به تدریج آثار خوردگی میلگردها و انهدام بتن ها دیده شد و چاره جویی در دستور کار قرار گرفت. اغلب تحقیقات مربوط به خوردگی میلگردهای مدفون در بتن و به ویژه در منطقه خلیج فارس از این دهه آغاز شده است و کماکان ادامه دارد و هرروز ابعاد تازه ای پیدا می کند.
امروزه یافتن منابع جدید نفت و گاز در خلیج فارس و حاشیه های آن و لزوم ایجاد تاسیسات مختلف استخراج، پالایش، ذخیره سازی، صادرات، صنایع وابسته به ویژه پتروشیمی و همچنین ساخت پل ها، اسکله ها و بنادر، ساختمان های مختلف وابسته به آن ها، سازه های مربوط به گردشگری و اقامت در این مناطق و ساختمان های بتنی عظیم در سطح گسترده ساخته شده است و مسلماً در آینده نیز ساخته خواهد شد.
نیازهای بازرگانی، ماهیگیری و غیره نیز مزید بر علت شده است. ساخت انبارها، باراندازها، سردخانه ها، کارخانه های صنعتی و غذایی از این جمله موارد است.
سالانه چند میلیارد دلار بتن مسلح در این منطقه از ایران بکار می رود. همه کارفرمایان نگران عمر بتن ها در این شرایط محیطی حاد و شدید هستند و مهندسین عمران معمولاً از جواب گویی به این سوال عاجز می باشند و یا جواب های بی پایه ای را ارایه می کنند.
هرچند سازه های بتنی بیش تر ساخته شود میزان خسارت وارده بیش تر خواهد بود. آماری از خسارات وارده به سازه های بتنی مسلح در ایران در دست نیست اما ظواهر امر نشان دهنده خسارات بسیار سنگین چند صد میلیون دلاری در هر سال می باشد که رو به افزایش است.
2- عوامل موثر بر خوردگي ميلگردهای بتن
عوامل موثر را می توان به دو دسته عوامل بیرونی و درونی تقسیم بندی کرد.
عوامل بیرونی شامل دما، رطوبت و میزان یون کلر موجود در محیط می باشد که در مجموع شرایط محیطی حاکم بر قطعه یا سازه است. عوامل درونی مربوط به بتن و میلگرد آن می باشد.
کیفیت مصالح مصرفی، نسبت های اختلاط اجزا بتن، نوع افزودنی های بتن مصرفی، نحوه ساخت، حمل، ریختن و تراکم و عمل آوری بتن، هم چنین نوع پوشش های روی بتن و میلگرد، فاصله میلگرد تا سطح بتن و حتی نوع میلگرد مصرفی از جمله این عوامل هستند که تفصیل آن ها از حوصله این نوشته خارج است.

به طور کلی می توان گفت نفوذ پذیری بتن در برابر یون کلرید، اکسیژن و رطوبت در کنار نوع میلگرد و فاصله آن از سطح بتن و پوشش های احتمالی آن از عوامل تاثیرگذار بر خوردگی میلگرد است که توسط عوامل درونی و بیرونی فوق کنترل می گردد.
3- تعيين عمر سازه و محدوديت هاي موجود
كارفرما خواستار آن است که عمر سازه احداثی را بداند. دانستن عمر سازه در محاسبات اقتصادی نقش دارد. حتی در برنامه ریزی کلان کشور موثر است. امروزه شرکت های بیمه علاقمندند تا اطلاعاتی را در مورد عمر سازه در اختیار داشته باشند تا حق بیمه را با دقت مشخص نمایند.
تعاریف مختلف از عمر سازه در منابع علمی آمده است. در یک سازه بتنی که میلگرد آن دچار زنگ زدگی پیشرفته شده است، تعریف عمر از پیچیدگی برخوردار است.
طبله کردن یا ترک خوردگی و یا فروریختن و جداشدن بتن از سطح قطعه و لخت شدن میلگرد می تواند به نوبه خود عمر سازه را مشخص کند. حتی برخی معتقدند که در این حالت یعنی لخت شدن میلگردها نیز ممکن است به پایان عمر سازه نرسیده باشیم بلکه گسترده شدن این حالت می تواند در تعیین عمر سازه موثر باشد.
به هر حال به نظر می رسد جدا شدن بتن از سطح میلگرد بتواند به عنوان یک معیار برای تعیین عمر به حساب آید که مسلماً زمان آن فاصله زیادی از شروع خوردگی دارد.
4-معيارهاي شروع خوردگي بتن
در مورد تعیین زمان شروع خوردگی و ضابطه آن توافق چندانی بین دانشمندان این رشته وجود ندارد اما همگان معتقدند که از بین رفتن یا تشکیل نشدن لایه انفعالی سطح میلگرد وقتی حاصل می گردد و خوردگی آغاز می شود که رطوبت و اکسیژن به قدر کافی در سطح میلگرد موجود باشد و یکی از شرایط زیر حاصل شود.
الف ـ در ابتدای بتن ریزی خمیر سیمان به خوبی اطراف میلگرد را پر نکرده باشد که در این حالت لایه انفعالی (لایه محافظ) تشکیل نمی شود و از همان ابتدای کار خوردگی آغاز می شود. هم چنین ممکن است به دلایل مختلف فاصله ای بین بتن و میلگرد در حین اجرا به وجود آید و یا ترک خوردگی جدی حاصل شود و تا سطح میلگرد امتداد یابد که مسلماً در این حالات نیز خوردگی به زودی آغاز می شود.
ب ـ در اثر نفوذ مواد اسیدی ، محیط بتن از قلیائیت زیاد فاصله بگیرد که در این حالت لایه محافظ از بین می رود.
ج ـ در اثر نفوذ دی اکسید کربن و وجود شرایط مساعد رطوبتی خمیر سیمان کربناته شود و قلیائیت محیط بتن پایین آید.
د ـ با نشت (انتشار) یون کلرید به داخل بتن غلظت یون کلرید در سطح میلگرد به حد معینی (آستانه خوردگی) برسد.
آهنگ خوردگی میلگرد در بتن
آهنگ خوردگي به شرایط محیطی به ویژه دما، میزان رطوبت، اکسیژن، تری و خشکی مکرر، مقاومت الکتریکی بتن، نوع میلگرد، وضعیت رویه میلگرد، وجود جریان های الکتریکی در محیط بتن و غیره بستگی دارد.
پس از شروع خوردگی، آهنگ خوردگی تعیین کننده گسترش زنگ زدگی (عمق زنگ) خواهد بود.
زمان شروع خوردگی
زمان شروع خوردگی به کیفیت بتن موجود در سطح میلگرد، نوع میلگرد، شرایط محیطی، ضخامت پوشش بتنی روی میلگرد و شرایط محیطی وابسته است. هم چنین پوشش های روی سطح بتن و میلگرد نقش جدی در شروع خوردگی دارد.

خوردگی میلگرد در محیط خلیج فارس
در محیط خلیج فارس، خوردگی میلگردها معمولاً با از بین رفتن لایه انفعالی به دلیل افزایش غلظت یون کلرید در سطح میلگرد همراه است مشروط بر اینکه در ساخت سازه مشکل اساسی همچون ترک خوردگی وجود نداشته باشد.
حد آستانه غلظت یون کلرید در سطح میلگرد برای از بین رفتن لایه انفعالی معادل 05/0 تا 07/0 درصد وزن بتن داده شده است. همچنین در بسیاری از منابع آستانه غلظت یون کلرید برای شروع خوردگی 3/0 تا 4/0 درصد وزن سیمان بتن داده شده است که در این مورد مانند اعداد فوق اتفاق نظر وجود ندارد.
با توجه به قانون دوم فیک و با صادق دانستن نشت یون کلرید به صورت انتشار می توان با معلوم بودن ضریب انتشار یون کلرید بتن در شرایط محیطی موجود و همچنین مشخص بودن ضخامت پوشش بتنی روی میلگرد و فرض یک حد خاص برای آستانه غلظت یون کلرید جهت شروع خوردگی، زمان رسیدن به این غلظت را می توان با در دست داشتن غلظت اولیه یون کلرید بتن بدست آورد.
در اين رابطه Cx ميزان يون كلريد در عمق x در زمان t، Cs ميزان يون كلريد درسطح بتن، Dc ضريب نفوذ، x عمق از سطح ، t زمان و erf تابع خطاست.
با توجه به تغييرات ضريب نفوذ Dc در كوتاهمدت و بلندمدت، لازم است در كاربرد آن مسئله زمان را در نظر گرفت. با اعمال ضريب كاهشي Dc مؤثر درمعادله فوق ميتوان اثر زمان در تغييرات Dc را در نظر گرفت.

نقش تعیین ضریب انتشار یون کلر
تعیین ضریب انتشار یون کلرید در شرایط محیطی خاص برای بتن مورد نظر کاری بس دشوار است و چه بسا این ضریب به دلیل تغییر ساختار بتن، تغییر دما و رطوبت در طول زمان متغیر و متفاوت خواهد بود که بدست آوردن آن به صرف وقت زیاد (گاه چندین سال) نیازمند است. اما اگر این ضریب به صورت مطمئن تعیین شده باشد مشخص کردن زمان شروع خوردگی با توجه به نکات فوق چندان مشکل نیست.
تجریبات مرتبط
بنابراین سعی می شود با استفاده از تجربیات قبلی و مدل هایی که ارائه می شود مقدار ضریب انتشار یون کلرید در بتن های مختلف و در شرایط محیطی متفاوت حدس زده شود و در محاسبات مربوطه بکار گرفته شود.
تهیه چنین مدل هایی بسیار دشوار است و ده ها سال زمان نیاز دارد. مسلماً در این مدل ها باید تاثیر نسبت آب به سیمان، عیار سیمان، حداکثر اندازه سنگدانه و دانه بندی آن، شکل و بافت سطحی سنگدانه و سایر ویژگی های آن، میزان مواد زیان آور سنگدانه، نوع افزودنی بتن ( فوق روان کننده بتن ) و میزان آن ها، شرایط اجرایی و نحوه عمل آوری، درصد هوا، پوشش های بتن و میلگرد، نوع و میزان الیاف و بسیاری از موارد دیگر دیده شود کاری بس دشوار است.
چنین مدل جامعی در حال حاضر وجود ندارد بلکه در مدل های موجود تعداد اندکی از پارامترهای فوق منظور شده است و براین اساس ضریب انتشار یون کلر بدست می آیدکه کاملاً تقریبی است و بر محاسبات بعدی اثر می گذارد.
هم چنین آهنگ خوردگی را بر اساس اطلاعات موجود و با توجه به مدل های تقریبی تعیین می کنند و برای تعیین ضخامت زنگ و تنش های ناشی از آن مورد بهره برداری قرار می گیرد.

در همه مدل های موجود فرض بر آن است که عامل مخرب و مزاحم دیگری همچون حمله سولفات ها، واکنش سنگدانه ها با قلیایی ها، حمله مواد اسیدی، کربناته شدن، تبلور نمک ها در سطح بتن، یخبندان و آب شدگی مکرر، آتش سوزی، انبساط و انقباض مکرر به ویژه ناشی از تری و خشکی و سایر عوامل، خزش و خستگی های ناشی از بار مداوم و مکرر وجود ندارد. به این ترتیب عمر خاصی برای سازه مشخص می گردد.
5-وضعيت فعلي آيين نامه هاي موجود
در ارتباط با آیین نامه های موجود و با استفاده از آن ها عملاً نمی توان عمری را برای سازه در مناطق خورنده منظور نمود. در این آیین نامه ها صرفاً مجموعه ای از معیارها و ضوابط و محدودیت ها برای مصالح مصرفی، نسبت های اختلاط، روش ساخت و اجرا و عمل آوری، حداقل ضخامت پوشش بتنی روی میلگردها در شرایط محیطی موجود منظور می گردد.
اما این آیین نامه ها از بیان این نکته که با در نظر گرفتن این ضوابط و محدویت ها چه بتنی و دقیقاً با چه کیفیتی حاصل می شود عاجز هستند. این آیین نامه ها ضریب انتشار یون کلرید بتن حاصله را نمی توانند مشخص نمایند.
حتی در آیین نامه های موجود محدودیتی برای ضریب انتشار یون کلرید بتن ارایه نشده است بلکه ممکن است محدودیت هایی برای جذب آب اولیه بتن، عمق نفوذ آب تحت فشار، ضریب جذب آب موئینه و یا مقدار جریان الکتریکی عبوری از نمونه بتن تحت شرایط خاص ارایه شود.
ارزیابی خوردگی براساس مقاومت الکتریکی بتن
برخی دانشمندان معیارهایی را در ارتباط با مقاومت ویژه الکتریکی بتن یا آهنگ خوردگی آن ارایه می نمایند. در همه موارد فوق ارتباط این پارامتر ها با ضریب انتشار یون کلرید نامشخص است بنابراین با استفاده از نتایج حاصله از این آزمایش ها بر روی بتن نمی توان عمر سازه بتنی را پیش بینی نمود هرچند این اطلاعات به صورت مقایسه ای می تواند مفید باشد.
در پاره ای موارد اصولاً در مورد وجود رابطه بین این پارامترها و ضریب و انتشار یون کلرید شک جدی وجود دارد اما مسلماً برخی از این پارامترها دارای رابطه نامعلومی با ضریب انتشار هستند.
بنابراین با استفاده از این معیارها و محدودیت های موجود در آیین نامه های فعلی نمی توان طراحی بر اساس عمر را انتظار داشت. مثلاً نمی توان گفت که اگر ضخامت بتن روی میلگرد را از 75 میلی متر به 50 میلی متر برسانیم چقدر باید نسبت آب به سیمان را کاهش داد و یا از چه میزان میکروسیلیس در بتن می توان استفاده نمود و یا از چه پوششی بر روی میلگرد یا بتن می توان بهره گرفت تا شرایط معادلی را بدست آوریم.
هم چنین نمی توان مشخص نمود که دانه بندی و یا حداکثر اندازه سنگدانه به چه میزان می تواند اثر گذار باشد و یا تغییر نوع سیمان یا تغییر میزان C3A در سیمان چگونه می تواند شرایط یکسانی را به وجود آورد.
6-وضعيت آينده آيين نامه ها
در آينده طراحی بر اساس عمر به تدریج جایگزین برخی ضوابط و محدودیت های فعلی و یا همه آن ها خواهد شد. در آیین نامه پایایی بتن در خلیج فارس پیش بینی شده است که بتوان از این روش استفاده نمود و در واقع راه برای بکارگیری این نوع طراحی باز گذاشته شده است.
بنابراین ممکن است این محدودیت ها برداشته شود و امکان طراحی به معنای واقعی کلمه فراهم گردد کمااینکه امروزه در مورد طراحی سازه ها برای تعیین مقاومت به ندرت چنین محدودیت هایی وجود دارد و یا در حال حاضر این محدودیت ها کمرنگ شده اند.
7-دلايل تدوين نرم افزار Dura-p- Gulf
با توجه به اهمیت موارد مطروحه و عدم انطباق شرایط حاکم محیطی در خلیج فارس با شرایط سایر کشورها به ویژه آمریکا، قرار شد نرم افزار Life 365 که توسط آمریکا و کانادا از طریق ACI تدوین شده بود بازنگری گردد.
در این راه با استفاده از نتایج آزمایش های آزمایشگاهی و هم چنین در شرایط محیطی واقعی خلیج فارس این نرم افزار اصلاح گردید. به این منظور آزمایش هایی در مقیاس وسیع طراحی و انجام گردید و سعی شد از نتایج محدود کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت حاصله از این آزمایش ها استفاده گردد.
این اقدامات از چند سال پیش آغاز شده است و نمی توان نقطه پایان مشخصی را از نظر زمانی برای آن پیش بینی نمود. به هر حال بسیار نابخردانه است که تصور کنیم به مدل های جامعی با در نظر گرفتن برخی پارامترها دست یافته ایم. اما با این نوع نرم افزارها می توان عمر تقریبی را حدس زد و تا حدودی طراحی بر اساس عمر را به مرحله اجرا در آورد.

اهمیت، آسیبشناسی و الزامات مرمت پایه ستونها در سازهها
ستونها در هر سازه بتنی نقش محوری دارند؛ انتقال بار، تحمل نیروهای جانبی و تامین ایمنی کلی در گروی سلامت این اجزا بهویژه بخش پایه آن است. ترک، پوستهشدگی، افت کربناته و خوردگی میلگرد در پایه ستون، بر اثر نفوذ رطوبت و یونهای مهاجم، از متداولترین آسیبهای شناساییشده است.
آزمونها و آسیبشناسی تخصصی پیش از عملیات اجرایی
جهت صحتسنجی شدت و عمق آسیب، مقطع خسارتدیده بر اساس آزمایشهای زیر بررسی میشود:
- اولتراسونیک (Ultrasonic Pulse Velocity): سنجش یکپارچگی و ترکهای داخلی بتن
- چکش اشمیت (Schmidt Hammer): ارزیابی مقاومت سطحی بتن و تعیین حدودی نقاط ضعف
- هافسل (Half-cell Potential): تعیین نواحی فعال خوردگی آرماتورها و تهدیدهای آینده
- تعیین عمق نفوذ یون کلر: جهت تشخیص میزان نفوذ کلر و ضرورت ترمیم حجیم
- تعیین عمق کربناتاسیون: جهت ارزیابی افت pH، فعال شدن خوردگی میلگرد و نیاز به حفاظت و ترمیم عمقی
- نتایج این آزمایشها مستند و جزوی از گزارش مرحله قبل اجرایی خواهد بود و مبنای نهایی برای انتخاب مصالح و روش تعمیر قرار میگیرد.
استانداردهای فنی ملاک عمل
- ACI 562 (ترمیم و مقاومسازی سازههای بتنی)
- EN 1504 (سیستم تعمیر و حفاظت بتن)
- آییننامه ملی ترمیم بتن ایران (306)
معرفی و انتخاب مصالح تخصصی مورد استفاده
بر اساس آسیبشناسی فنی، مصالح ذیل پیشنهاد و در مراحل اجرایی به کار میرود:
- ملات تعمیر حجیم پایه سیمانی Dezosive 1055 (ویژه قالببندی، غیرانقباضی و مقاوم) یا Dezosive 1020 / Dezosive 1030 بسته به ضخامت
- ملات ترمیم Dezosive 1020 (برای ترمیمهای عمقی و سطحی و افزایش چسبندگی)
- چسب بتن پلیمری Dezobond P-2200 (ارتقاء اتصال ملات جدید به بتن قدیم و دوام بلندمدت)
- پرایمر محافظ آرماتور Nanodez P2 (جلوگیری از ادامه خوردگی و فعالشدن دوباره خوردگی میلگردها)
- الیاف مقاومساز FRP (کربن/شیشه) RBS FRP SYSTEM + رزین اختصاصی Betobond Wrap (مقاومسازی و افزایش قابل توجه ظرفیت تحمل بار فشاری، خمشی و برشی)
- پوششهای نهایی محافظ Nanodez P2 (پروتکشن سطحی در برابر نفوذ عوامل مخرب، UV و سیکلهای یخبندان) برای ستون اکسپوز
فرآیند اجرایی تخصصی و کنترل کیفیت پروژه
الف) آمادهسازی و برداشت بتن معیوب: تا رسیدن به سطح سالم، پاکسازی و آمادهسازی آرماتور
ب) اعمال پرایمر و مهار خوردگی: اجرای Nanodez P2 بر روی میلگردها
ج) اصلاح، ترمیم و بازسازی مقطع: با Dezosive 1055 و/یا RBS REPAIR MORTAR همراه با چسب بتن Dezobond P-2200 (در صورت نیاز) با توجه به حجم آسیب
د) آببندی اولیه: عایقکاری سطوح ترمیمشده در مناطق مستعد تماس با رطوبت
ه) اجرای مقاومسازی نهایی FRP: الیاف FRP RBS همراه با رزین ویژه، بر اساس نتایج طراحی و نیازهای سازه
و) پوشش نهایی: اجرای پوشش Nanodez P2 جهت حفاظت از سازه و مواد تعمیرشده
کنترل کیفیت:
- کنترل فرآیند اجرا، صحت اختلاط، ضخامت، پرداخت و کیورینگ
- نمونهبرداری ملات و سنجش مقاومت فشاری، کششی و چسبندگی
- آزمون چسبندگی (Pull-off) الیاف FRP
- صحت اجرای پوشش محافظ
- تهیه و ارائه گزارش کنترل کیفیت و ثبت مستندسازی تصویری
تضمین اجرا
با تکیه بر تخصص مشاور مقاومسازی، سابقه صدها پروژه ملی، پرسنل متخصص، تجهیزات آزمایشگاهی پیشرفته و بهرهگیری از بهترین مصالح روز، مجموعه کلینیک بتن ایران اجرای باکیفیت و دارای ضمانت فنی تعمیر، مقاومسازی و کنترل کیفیت ستونهای خسارتدیده پروژه شما را متعهدانه تضمین مینماید.
استانداردهای مرتبط و کنترل کیفی عملیات
استانداردهای مرتبط با سازههای بتنی، ترمیم و تعمیر:
<p>استانداردهای داخلی ایران:آییننامه بتن ایران (آبا) – مبحث ۹ مقررات ملی ساختمان
نشریه ۳۲۷ سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور (راهنمای تعمیر و نگهداری سازههای بتنی)
نشریه ۵۴۳ (راهنمای حفاظت شیمیایی و پوششهای حفاظتی بتن)
ISIRI 320 – استانداردهای ملی مصالح و افزودنیها
ISIRI 60 و ISIRI 3372 – استانداردهای ارزیابی کیفیت بتن و میلگرد
استانداردهای بینالمللی:
- ACI (American Concrete Institute):
- ACI 562 (Code for Assessment, Repair, and Rehabilitation of Existing Concrete Structures)
- ACI 364 (Guide for Evaluation of Concrete Structures Before Rehabilitation)
- ACI 224 (Control of Cracking in Concrete Structures)
- ACI 546 (Guide to Concrete Repair)
- ASTM (American Society for Testing & Materials):
- ASTM C881 (Epoxy-Resin-Base Bonding Systems for Concrete)
- ASTM C882 (Bond Strength of Epoxy-Resin)
- ASTM C109 (Compressive Strength of Hydraulic Cement Mortars)
- ASTM C672 (Scaling Resistance of Concrete Exposed to Deicing Chemicals)
- ASTM C876 (Half-Cell Potentials of Reinforcing Steel)
- EN (EuroNorms):
- EN 1504 (Products and systems for protection and repair of concrete structures)
- BS 8110 (Structural use of concrete – British Standard)
