برداشتن پایه های اطمینان
زمان مجاز بازکردن و برداشتن پایه های اطمینان قالب ، طبق نشریه 55 –
الف: برای تیرهای تا دهانه 7 متر، برداشتن کل قالب و داربست و زدن پایههای اطمینان میسر است ، ولی برای دهانه های بزرگتر از 7 متر، تنظیم قالب و داربست باید چنان انجام گیرد که برداشتن قالب بدون جابهجا کردن پایههای اطمینان صورت پذیرد.
ب: برای سازههای متشکل از دیوار و دال بتنآرمه، نظیر سازههایی که با قال ب تونلی و یا قالبوارههای به ابعاد بزرگ ساخته میشوند، میتوان برچیدن و زدن مجدد پایه های اطمینان را تا دهانه 10 متر مجاز تلقی کرد، مشروط بر اینکه زدن پایه های اطمینان بلافاصله پس از برداشتن قالب صورت گرفته و در عمل از عدم بروز ترکها و تغییر شکل های نامطلوب اطمینان حاصل گردد.
پ: به طورکلی در صورتی که قطعه موردنظر جزئی از یک سیستم سازهای پیوسته باشد، موقعی میتوان پایه های اطمینان را برداشت که تمام قطعات مجاور قطعه مزبور بتن ریزی شده باشند.
ت: در صورتی که قالب بندی طبقه فوقانی روی طبقه زیرین تکیه نماید، برد اشتن پایههای اطمینان زیرین وقتی میسر است که بتن طبقه فوقانی مقاومت لازم را ب ه دست آورده باشد. ارجح آن است که همیشه در دو طبقه متوالی پایههای اطمینان وجود داشته باشند، پایه های اطمینان در طبقات باید در امتداد هم باشند.
ث: برداشتن پایههای اطمینان باید بدون اعمال فشار و بدون ضربه، طوری صورت پذیرد که بار به تدریج از روی آنها برداشته شود. برای دهانه های بزرگ و قطعاتی که نقش حساس سازهای دارند ، باید برداشتن بار از روی پایه های اطمینان با وسیلهای قابل کنترل انجام پذیرد که در صورت لزوم بتوان برداشتن بار از روی پایه اطمینان را متوقف نمود.
الف: دفن کردن لوله ها و مجاری آب، فاضلاب، بخار و گاز و نیز عبور دادن لولهها و مجار ی مزبور از داخل بتن تیرها و ستونها باید دقیقاً از مسیرهای تعیین شده و مطابق با نقشههای اجرایی صورت پذیرد و پیمانکار مجاز به تغییر مسیرهای مذکور جز با کسب نظر موافق دستگاه نظارت نخواهد بود.
ب: لوله ها و مجاری آلومینیومی نباید در قطعات بتنی دفن شوند، مگر اینکه به نحو مؤثری روکش شده باشند تا از ترکیب شیمیایی بتن و آلومینیوم و یا از فعل و انفعالات الکتروشیمیایی بین فولا د و آلومینیوم جلوگیری به عمل آید.

پ: در قالببندی پوشش طبقات و دیوارهای باربر، باید مطابق نقشههای اجرایی، پیشبینی هایی برای عبور لوله ها و مجاری مورد نیاز سیم کشی، لوله کشی و سایر نیازهای تأسیساتی و مکانیکی به عمل آید، به نحوی که پس از اتمام بتن ریزی نیازی به تخریب بتن نباشد. در پارهای موارد میتوان از وسایل برش مناسب و مورد تأیید مهندس طراح و مهندس ناظر، مجاز خواهد بود.
ت: چنانچه نقشههای اجرایی لولهها و مجاری مدفون در بتن به تصویب مهندس طراح نرسیده باشد ، لوله ها و مجاری مدفون در دال، دیوار یا تیر، باید چنان کار گذاشته شوند که شرایط زیر تأمین شده باشند:
3 ـ ابعاد خارجی لوله ها و مجاری نباید بزرگتر از کل ضخامت دیوار، دال یا تیری که در آن دفن 1 میشود، باشند.
ـ فاصله مراکز آنها نباید کمتر از سه برابر قطر یا عرضشان باشد.
کاربرد پایهها و شمعهای فلزی و چوبی در قالببندی
پایهها (جکها) و شمعهای فلزی و چوبی از اجزای کلیدی در قالببندی سازههای بتنی به حساب میآیند. هدف اصلی آنها انتقال وزن بتن تازه و قالب به زمین و حفظ پایداری قالببندی تا گیرش اولیه بتن است. این عناصر بارگیری و جلوگیری از تغییر شکل قالب را در طول بتنریزی و تا پایان زمان عملآوری به عهده دارند.
انواع پایه و شمع در قالببندی
۱. پایه و شمع فلزی
عمدتاً به صورت جکهای قابل تنظیم (Pipe Prop/Jacks) استفاده میشوند.
ویژگیها: مقاومت بالا، عمر مفید زیاد، قابل تنظیم در ارتفاع، امکان استفاده مجدد
کاربرد: سقفهای بتنی، سازههای بزرگ و مرتفع، پروژههای دائمی یا نیمهدائمی
محل مناسب: زیر تیرها، دالها، کفهای سازهای
نمونه: جک سقفی، داربستهای فلزی

۲. پایه و شمع چوبی
معمولاً از چوب چهار تراش یا تیر چوبی سالم و بدون پوسیدگی انتخاب میشوند.
ویژگیها: هزینه پایینتر، اجرای آسان در پروژههای کوچک، حمل و نقل ساده
کاربرد: پروژههای کوچک یا مواقعی که حجم کار زیاد نیست
محل مناسب: سازههای کوچک، پروژههای کممساحت، موارد اورژانسی
نمونه: چوب چهار تراش، تیر درختی
فواصل و چیدمان پایهها و شمعها
فاصله افقی بین شمعها:
به نوع دال و ضخامت آن، بازشوها، وزن بتن، نوع جک یا چوب بستگی دارد.
متداول: ۰.۸ تا ۱.۲ متر (در بتن معمولی و بارگذاری نرمال)
برای دالهای ضخیمتر یا سقف با بارگذاری زیاد، فاصله کمتر میشود.
فاصله زیر شاهتیر و محل فشار زیاد:
باید تراکم بیشتری داشته باشد (۰.۵ تا ۰.۸ متر).
اهمیت پایهها و شمعها
جلوگیری از نشست و تغییر شکل قالب
انتقال بار بتن به زمین و افزایش ایمنی
کاهش ریسک ریزش قالب و خطرات جانی و مالی
دقت در اجرای سازه و جلوگیری از خراب شدن ابعاد
نکات اجرایی مهم
کاربرد پایهها و شمعهای فلزی و چوبی در قالببندی
پایهها (جکها) و شمعهای فلزی و چوبی از اجزای کلیدی در قالببندی سازههای بتنی به حساب میآیند. هدف اصلی آنها انتقال وزن بتن تازه و قالب به زمین و حفظ پایداری قالببندی تا گیرش اولیه بتن است. این عناصر بارگیری و جلوگیری از تغییر شکل قالب را در طول بتنریزی و تا پایان زمان عملآوری به عهده دارند.

انواع پایه و شمع در قالببندی
۱. پایه و شمع فلزی
عمدتاً به صورت جکهای قابل تنظیم (Pipe Prop/Jacks) استفاده میشوند.
ویژگیها: مقاومت بالا، عمر مفید زیاد، قابل تنظیم در ارتفاع، امکان استفاده مجدد
کاربرد: سقفهای بتنی، سازههای بزرگ و مرتفع، پروژههای دائمی یا نیمهدائمی
محل مناسب: زیر تیرها، دالها، کفهای سازهای
نمونه: جک سقفی، داربستهای فلزی
۲. پایه و شمع چوبی
معمولاً از چوب چهار تراش یا تیر چوبی سالم و بدون پوسیدگی انتخاب میشوند.
ویژگیها: هزینه پایینتر، اجرای آسان در پروژههای کوچک، حمل و نقل ساده
کاربرد: پروژههای کوچک یا مواقعی که حجم کار زیاد نیست
محل مناسب: سازههای کوچک، پروژههای کممساحت، موارد اورژانسی
نمونه: چوب چهار تراش، تیر درختی
فواصل و چیدمان پایهها و شمعها
فاصله افقی بین شمعها:
به نوع دال و ضخامت آن، بازشوها، وزن بتن، نوع جک یا چوب بستگی دارد.
متداول: ۰.۸ تا ۱.۲ متر (در بتن معمولی و بارگذاری نرمال)
برای دالهای ضخیمتر یا سقف با بارگذاری زیاد، فاصله کمتر میشود.
فاصله زیر شاهتیر و محل فشار زیاد:
باید تراکم بیشتری داشته باشد (۰.۵ تا ۰.۸ متر).
اهمیت پایهها و شمعها
جلوگیری از نشست و تغییر شکل قالب
انتقال بار بتن به زمین و افزایش ایمنی
کاهش ریسک ریزش قالب و خطرات جانی و مالی
دقت در اجرای سازه و جلوگیری از خراب شدن ابعاد
نکات اجرایی مهم
کنترل سلامت پایهها پیش از نصب (جنس سالم، بدون پوسیدگی یا زنگزدگی)
استفاده از زیرپایی مناسب (زیر صفحه جک یا چوب) برای جلوگیری از نشست در خاک نرم
کنترل شاقول و قائم بودن شمعها و جکها
تثبیت پایهها با گیره، قید و کلاف برای جلوگیری از جابجایی هنگام بتنریزی
فیکس کردن پایهها با میخ، پیچ یا سیستمهای اتصالی مناسب
عدم بارگذاری بیش از ظرفیت تحمل هر پایه یا شمع
در شمعهای چوبی، استفاده فقط از چوب سالم با قطر کافی (حداقل قطر ۱۰ تا ۱۲ سانتیمتر)
بازرسی و جایگزینی منظم پایهها و شمعهای معیوب
جمعبندی
استفاده صحیح از پایهها و شمعهای فلزی و چوبی، تضمینکننده قالببندی اصولی، ایمنی پروژه و دستیابی به ابعاد صحیح سازه است. انتخاب و اجرای دقیق این اجزا طبق مقررات ملی ساختمان، آییننامه بتن ایران (آبا)، توصیهشده است و توصیه میشود در پروژههای بزرگ حتماً از متخصصین و محصولات معتبر (مانند محصولات قالببندی و جکهای فلزی کلینیک بتن ایران) بهرهمند شوید.
پیشنهاد حرفهای
کلینیک بتن ایران (clinicbeton.com)، تامینکننده انواع جک سقفی، شمع فلزی و سیستمهای قالببندی با تاییدیه فنی میباشد. این مجموعه آماده ارائه مشاوره تخصصی و تجهیزات قالببندی به صورت اجاره یا فروش در سراسر ایران است.
تلفن مشاوره و سفارش:
۰۲۱۸۸۰۷۰۱۷۳
۰۲۱۸۸۵۸۴۹۰۶
۰۹۱۰۲۳۳۳۴۹۷
۰۹۱۲۰۹۱۶۲۷۱
برای استعلام موجودی و دریافت کاتالوگ محصولات قالببندی و جک فلزی، کافی است تماس بگیرید یا به سایت کلینیک بتن ایران مراجعه نمایید.
کنترل سلامت پایهها پیش از نصب (جنس سالم، بدون پوسیدگی یا زنگزدگی)
استفاده از زیرپایی مناسب (زیر صفحه جک یا چوب) برای جلوگیری از نشست در خاک نرم
کنترل شاقول و قائم بودن شمعها و جکها
تثبیت پایهها با گیره، قید و کلاف برای جلوگیری از جابجایی هنگام بتنریزی
فیکس کردن پایهها با میخ، پیچ یا سیستمهای اتصالی مناسب
عدم بارگذاری بیش از ظرفیت تحمل هر پایه یا شمع
در شمعهای چوبی، استفاده فقط از چوب سالم با قطر کافی (حداقل قطر ۱۰ تا ۱۲ سانتیمتر)
بازرسی و جایگزینی منظم پایهها و شمعهای معیوب
جمعبندی
استفاده صحیح از پایهها و شمعهای فلزی و چوبی، تضمینکننده قالببندی اصولی، ایمنی پروژه و دستیابی به ابعاد صحیح سازه است. انتخاب و اجرای دقیق این اجزا طبق مقررات ملی ساختمان، آییننامه بتن ایران (آبا)، توصیهشده است و توصیه میشود در پروژههای بزرگ حتماً از متخصصین و محصولات معتبر (مانند محصولات قالببندی و جکهای فلزی کلینیک بتن ایران) بهرهمند شوید.
پیشنهاد حرفهای
کلینیک بتن ایران (clinicbeton.com)، تامینکننده انواع جک سقفی، شمع فلزی و سیستمهای قالببندی با تاییدیه فنی میباشد. این مجموعه آماده ارائه مشاوره تخصصی و تجهیزات قالببندی به صورت اجاره یا فروش در سراسر ایران است.
تلفن مشاوره و سفارش:
۰۲۱۸۸۰۷۰۱۷۳
۰۲۱۸۸۵۸۴۹۰۶
۰۹۱۰۲۳۳۳۴۹۷
۰۹۱۲۰۹۱۶۲۷۱
برای استعلام موجودی و دریافت کاتالوگ محصولات قالببندی و جک فلزی، کافی است تماس بگیرید یا به سایت کلینیک بتن ایران مراجعه نمایید.
