روش تعمیر و آب بندی مخازن آب براساس استاندارد EN 1504

روش تعمیر و آب بندی مخازن آب براساس استاندارد EN 1504
271 1400/8/13

روش تعمیر و آب بندی مخازن آب براساس استاندارد EN 1504

مطابق با استاندارد ترمیم بتن EN1504 مراحل موفق هر عملیات اجرایی ترمیمی به شرح زیر می باشد :

الف : ارزیابی شرایط ساختار ( قصور ) با توجه به بازدید صورت گرفته سطح نمایان بتن نشان از اجرای نامناسب مخصوصا در تراز بالاتر از 6 متری سازه می باشد . سطوح گسترده ترکها و تخلخل بتن در کل دیواره مجاب میکند تا جهت انتخاب روش بهینه ( روشی که هم به لحاظ فنی و هم ریالی مقرون به صرفه باشد ) ارزیابی لازم در خصوص وضعیت بتن اجرا شده ، حجم و عمق آسیب ها به صورت غیرمخرب صورت پذیرد.  این موضوع مهمترین مسئله این پروژه میباشد ، چرا که با توجه به گستردگی وسیع آسیبهای نمایان سطح و پر هزینه بودن مصالح و روشهای مقاوم سازی نسبت به ترمیم میتواند هزینه هنگفتی را به پروژه تحمیل نماید . لذا موکدا انجام آزمایشات غیر مخرب جهت سنجش مقاومت هسته مرکزی دیواره پیشنهاد میگردد .( همانطور که پیشتر گفته شد امکان اینکه بتن خوب و عالی تهیه شده باشد و نمونه های آزمایشگاهی نیز نتایج خوبی داشته باشند اما ظاهر سطوح نشان از ضعف در اجرا دارد . ) نتایج آزمایشات فوق می تواند کمک شایانی در انتخاب روش مناسب ، مطمئن و بهینه برای این پروژه باشد . باید توجه داشت که آسیب های نمایان می تواند به صورت سطحی و یا عمیق باشد که این امر می تواند در گزینش روش تعمیر موثر باشد.

ب: انتخاب گزینه ها ( هیچ کار ، تعمیر ، تخریب ) چون سازه فوق از اهمیت بالایی برخوردار است و دسترسی به نقاط پس از پایان پروژه نیز به سختی و تقریبا غیر ممکن می باشد لازمست تمام نقاط ضعف بتن و آسیب دیده مرمت و ترمیم شوند . فقط همانطور که پیشتر گفته شد انتخاب روش منوط به قطعیت رسیدن مقاومت بتن هسته مرکزی دیواره می باشد .

در خصوص روش اعلامی مشاور محترم در خصوص تزریق رزین ( پلی اورتان ، اپوکسی ) به ذکر چند نکته در مورد روش و عملکرد آنها می پردازیم .

تزریق رزین پلی اورتان : روشی بسیار مناسب جهت درزها و نقاطی که سازه فوق دارای آبهای فعال می باشد ، بدین معنی که استخر یا مخزن حین بهره برداری در دیواره دچار نشتی می باشد و قشر دیواره آن در محلهای متخلخل حاوی آب هستند پس از تزریق رزین پلی اورتان ، رزین فوق در مجاورت آب ورود کرده به دیواره  واکنش نشان داده و تیدیل به فوم حجیم خواهد شد .

با توجه به موارد فوق در این پروژه با وضعیت کنونی تزریق رزین پلی اورتان موضوعیتی ندارد ، چرا که در حال حاضر آبی برای واکنش رزین های پلی یورتان وجود ندارد.

تزریق رزین اپوکسی : یکی از بهترین گزینه ها برای مقاوم سازی سطوح بتنی و بسیار کارآمد برای سطوح متخلخل و آسیب دیده بتنی مانند ترک و درزها می باشد، همچنین یکی از روشهای گران مقاوم سازی می باشد . مراحل گام به گام این روش بدین ترتیب می باشد که در مسیر مشخص درز یا ترک به فواصل مناسب ( دید اپراتور نسبت به عرض و عمق ترک حداقل 30 سانتیمتر ) پکر کوبی می شود . سطح بیرونی مورد نظر جهت جلوگیری از  فرار رزین تزریقی پر فشار اپوکسی با یتونه اپوکسی مسدود میشوند . بوسیله پمپ های مخصوص رزین اپوکسی توسط اپراتورهای ماهر تزریق صورت میگیرد .

  با توجه به گستردگی سطوح آسیب دیده در این سازه و پراکندگی زیاد که عملیاتی شدن آن بار زیاد مالی برای پروژه  بدنبال خواهد داشت ، جهت پرهیز از هزینه هنگفت عملیاتی شدن ( علیرغم گزینه کارآمد جهت مقاوم سازی آن )  مجددا تاکید بر مقاومت سنجی بستر قبل از انتخاب این روش میکنیم . اگر آسیب های موجود عمقی باشد این روش بهترین روش می باشد ولی اگر آسیب های مشاهده شده سطحی باشد می توان از اجرای این سیستم خودداری نمود.

پ : انتخاب روش تعمیر ( اشباع سازی )

    پیشنهاد فنی : در ابتدا به استحضار می رساند این شرکت به عنوان شرکتی با تجربه و تخصصی در حال حاضر توان اجرای کلیه انواع پوشش های را دارا می باشد. لذا پیشنهادات فنی این شرکت صرفا مبتنی بر مسائل فنی و کارشناسی بوده و عاری از هر گونه تعصب یا هدف گیری برای استفاده از مصالحی خاص می باشد. لذا بدینوسیله آمادگی خود را جهت هر یک از انواع پوشش در صورت نیاز کارفرما به حضور اعلام می داریم. از این رو در این مرحله سعی می نماییم در گام نخست به معرفی بهترین گزینه فنی بپردازیم.

    همانطور که اشاره گردید روش و متریال مختلفی برای محافظت و آب بندی سازه های بتنی وجود دارد که موفقیت هر یک از آنها نیازمند شناخت خصوصیات ذاتی مواد و موارد اجرایی ، محدودیت ها و مزایا آنها از یک سو و از سوی دیگر بررسی شرایط محیطی و بهره برداری از سازه می باشد.

     لذا به طور کلی در سازه های بتنی ، گزینه بهینه اولیه و در شرایط بهره برداری نرمال ، استفاده از پوشش های پایه سیمانی می باشد. چرا که پوشش های پایه سیمانی با توجه به منطبق بودن با بتن بستر از منظر ضریب انبساط حرارتی و عدم جدا شدگی یا ترک خوردگی در اثر تغییرات دمایی ( بر خلاف پوشش های پلیمری مانند اپوکسی ، پلی یورتان و پلی یورا ) ، و نیز محدودیت های پایین اجرایی در برابر بستر سازی و رطوبت سطح ( این امر با توجه به شستشو به خصوص در مخازن سربسته و نیز محدودیت های زمانی از اهمیت بالایی برخودار است پوشش های پلیمری مانند اپوکسی ها ، پلی یورتان ها و پلی یورا ها نیازمند بستر عاری رطوبت بود ) ، امکان وجود تنفس یک طرفه در بتن ، دوام بالا ، مقاومت شیمیایی و پیوستگی خوب با بتن ، ایجاد پل بر روی ترک ها و درزهای اجرایی ، امکان ترمیم موضعی پوشش در صورت آسیب دیدگی در دوره بهره برداری ( در پوشش های پلیمری در صورت آسیب دیدگی یک ناحیه به هر دلیل ، با نفوذ آب به پشت پوشش به علت ضعف پوشش ها در برابر فشار منفی ، شاهد تخریب کلیه یا بخش عظیمی از پوشش می باشیم ) ، سرعت اجرای بالاتر ، هزینه پایین تر ، ضریب اطمینان عملکردی بالاتر ، عدم ترک خوردگی در جابجایی های سازه ها به خصوص در مخازن عظیم پس از آب بگیری و ... ، کمتر دچار مشکلات می گردد.

    این در حالی است که پوشش های پلیمری ( اپوکسی ، پلی یورتان و پلی یورا ) با وجود هزینه های بعضا چندین برابری ، در شرایط نرمال ، به علت محدودیت ها فوق الذکر ( فاقد بسیاری از محاسن پوشش های پایه سیمانی می باشند ) ، دارای دوام و عملکرد میان مدت و کوتاه مدت کمتری می باشند.

        اما آنچه باعث می گردد استفاده از پوشش های پلیمری نیز ناگزیر و مورد استفاده قرار گیرند شرایط خاص بهره برداری می باشد . به طور مثال پوشش های پایه سیمانی با وجود مزایای مندرج در متن ، در برابر مواد اسیدی و یا شرایط بهره برداری با سایش یا ترافیک ضربه ای بالا می توانند آسیب ببینند . از این رو در صورتی که دارای شرایط مذکور باشیم ، می بایست از سایر پوشش ها استفاده کرد هر چند دارای دوام بالایی نباشند. لذا آنچه کارفرمایان ، کارشناسان و بهره برداران باید مورد توجه قرار دهند این نکته است که به هیچ وجه استفاده از روش و متریال گرانتر به منزله کیفیت و دوام بالا تر نمی باشد و این امکان وجود دارد در شرایط نرمال دوام پوشش های گرانقیمت تر به مراتب کمتر از پوشش های پایه سیمانی باشد.

      از این رو همواره بهترین گزینه ، پوششی می باشد که علاوه بر دارا بودن کیفیت لازم با شرایط موجود بهره برداری ، اقتصادی ترین روش نیز به شمار آید ، و توجه صرف به اطلاعات اولیه متریال توسط کارشناسان، به دور از محدودیت های ا جرایی و بهره برداری آنها که هیچ گاه در مشخصات فنی هیچ تولید کننده ای نیست ، راهگشا و روش بهینه نمی باشد. چه بسا  در بسیاری از پروژه ها با وجود استفاده از متریال گرانقیمت از شرکت های پرآوازه شاهده دوام کوتاه مدت پوشش های مختلف به علت عدم توجه به موارد فنی بوده ایم.

نظر به موارد ذکر شده ، پیشنهاد این شرکت مبتنی بر سیستم پایه سیمانی ذیل می باشد.

 

ت : تشخیص مواد تعمیر ( مقاومت استاندارد ، چسبندگی و ... ) پر واضح هست که روش تعمیر و مصالح انتخابی هم باید مقاومت با کاربری خواسته شده را داشته باشد ، با شرایط محیطی و منطقه ای سازگار باشد و در دسترس بودن و قابل اجرابودن آن از آیتم های انتخاب روش میباشد . البته لازم به ذکر است تمام موارد و مزیتهای فوق زمانی قابلیت خود را نشان خواهند داد که ابتدا سطح آماده سازی مناسب شده باشد . ( برداشتن دانه های سست ، عاری از لک و چربی و ... ) و جهت اطمینان خاطر بیشتر یک لایه پیوند زا بین بتن قدیم و ملات ترمیمی مخصوص اجرا میشود .

ث: تشخیص نیازمندی های بازبینی و نگهداری  در نهایت پس از عمل آوری مناسب ، مراقبت از ضربه مکانیکی شدید به سطح که امکان تخریب سطح و پوشش را دارد تاکید می شود .

عملیات اجرایی فنی به شرح ذیل پیشنهاد می گردد :  

  • ساب سطوح بتنی به منظور حذف لایه های ضعیف از سطح بتن و مشخص شدن معایب و مشکلات
  • تخریب بتن های کرمو ، آسیب دیده ، بتن های ضعیف، ترک ها و درزهای اجرایی و ... ، به شکل هندسی و زوایای نسبتا قائم و عمق تقریبا یکنواخت
  • شستشوی سطح به منظور حذف گرد و غبار و لایه های ضعیف با واترجت
  • اجرای ماهیچه کشی در اتصالات قائم با استفاده از ملات پایه سیمانی اصلاح شده با پلیمر و چسب اتصال Dezobond P-2200
  • ترمیم کلی  محل های کرمو و درزها با ملات پایه سیمانی و ترمیمی مخصوصDezosive 1020  و چسب لاتکس Dezobond P-2200پر واضح هست بدلیل پراکندگی بسیار آسیب های سطح ، کل سطح به ضخامت 2 سانتیمتر چه از داخل و چه از بیرون با ملات ترمیمی مخصوص فوق پوشش داده میشود .

 

  • باز کردن دور لوله ها و قطعات فلزی و درزهای انبساط و پرکردن آنها با ماستیک پلی یورتان
  • اجرای پوشش سیمانی اکرلیکی سوپر الاستومری  Betogard SF-127  از مزایای این پوشش می توان به مقاوم در برابر خاک حاوی کلر ، آب بندی یکپارچه ، بدون درز و مفاصل سرد و منعطف آب بند ، با چسبندگی بالا زیر کاشی و ملات ، ایجاد پل بر روی ترک ها تا عرض 0.92میلیمتر در ضخامت 2 میلیمتر ، مقاومت در برابر نمک و مواد شیمیایی موجود در خاک ، آب بندی سطوح دارای لرزش و جابجایی ، بسیار منعطف بدون ترک خوردن ، امکان خروج بخارات از بتن به بیرون پوشش ، اعمال آسان (سرد اجرا )، ضریب انبساط حرارتی منطبق با بتن بستر، و ... اشاره کرد. برای اجرا بهتر و تثبیت ذرات پوشش اجرا شده و بالا بردن مقاومت کششی آن از یک لایه توری فایبر مخصوص نیز مابین دو دست اجرای پوشش نهایی استفاده می شود . معمولا یک دست بصورت افقی و یک دست دیگر پس از نصب توری عمود بر اجرای قبلی انجام میگیرد تا از پوشش کل سطح مطمئن شویم .