نکات و روش اجرای بتن ریزی تیر، دیوار، ستون و دال بتنی

نکات و روش اجرای بتن ریزی تیر، دیوار، ستون و دال بتنی
2243 1397/5/14

در اجراي ساختمانهاي دال ـ ديوار يا روش قالبهاي تونلي، كدام وسيله براي بتن ريزي از بين پمپ و لوله (ثابت و دكلي) يا جام و جرثقيل ارجحيت دارد؟ اصولاً بايدها يا نبايدها در مورد بتن ريزي با اين وسايل و نوع بتن يا دانه بندي آن چيست؟

اصولاً با كليه وسايل فوق مي توان يك پروژه با قالب تونلي را اجرا نمود اما استفاده از پمپ دكلي بويژه با يك شوت سقوطي (Drop chute) ارجح است زيرامي توان در هر لحظه آن را جابجا نمود و سرلوله را داخل ديوار فرو برد كه در اين حالت بايد قطر لوله دراپ شوت محدود شود و ترجيحاً از لوله انعطاف پذير (لوله اي پارچه اي آتش نشاني) استفاده گردد. بدين ترتيب جداشدگي كمتري بوجود مي آيد.

در صورت استفاده از پمپ هاي ثابت، لازم است انتهاي لوله پمپ بالاتر رفته و منتهي به يك دراپ شوت گردد كه مشكل است بتوان آن را بخوبي به مرحله اجرا در آورد. هم چنين جابجا كردن آن مشكل است.

مي توان از يك باكت (جام) و جرثقيل برجي يا نوع ديگر استفاده نمود. تخليه جام بايد بصورت شاغولي باشد و از طريق يك قيف و لوله قائم انعطاف پذير يا انعطاف ناپذير (به عنوان دراپ شوت) به درون ديوارها تخليه گردد. دراينحالت سرعت بتن ريزي كم است.

نوع بتن و دانه بندي مناسب براي قالب هاي تونلي با توجه به خواسته هاي مرتبط با نحوه اجرا مي تواند بصورت زير تعيين گردد.

براي جلوگيري از جداشدگي به دليل رواني قابل توجه بتن نياز به دانه بندي ريز و حداكثر اندازه كوچكتري داريم. جداكثر اندازه سنگدانه بهتر است از 20 ميلي متر تجاوز نكند. دانه بندي ريزتري نسبت به ساير بتن هاي معمول نياز داريم كه براي بتن پمپي هم مناسب است.

بهتر است شن نيمه شكسته يا شكسته بهمراه ماسه نسبتاً گردگوشه يا كاملاً گردگوشه بكار برد تا ضمن كاهش جداشدگي، مصرف سيمان را كاهش دهيم.  رواني (اسلامپ) بتن در هنگام ريختن بهتر است در حدود 15سانتي متر باشد. هر چند استفاده از بتن خود تراكم كاملاً مطلوب است اما ساخت آن در كارگاهها با امكانات موجود مشكل بنظر مي رسد.

حداقل سيمان براي كاهش جداشدگي و آب انداختن بهتر است 350 باشد و حداكثر عيار سيمان براي كاهش جمع شدگي و محدود كردن نشست خميري بهتر است از 400 كيلوگرم در مترمكعب تجاوز نكند.

براي دستيابي به مقاومت هاي زودهنگام جهت قالب برداري سريعتر و تسريع در پيشرفت پروژه با كاهش زمان اجراي هر طبقه لازم است به نحوي اقدام شود. روشهاي مختلفي براي اين امر وجود دارد كه عبارتند از :

ـ كاهش نسبت آب به سيمان

ـ‌ استفاده از سيمانهاي زودگير يا مصرف افزودني هاي زودگيركننده و يا استفاده ازسيمان پرتلند 425-1 يا 525-1

ـ عمل آوري بتن با افزايش دماي محيط يا بتن بهمراه رطوبت رساني مناسب

ـ استفاده از موادي همچون دوده سيليسي كه نياز به فوق روان كننده دارد.

ـ‌ مي توان از يك يا چند ترفند فوق استفاده نمود به نحوي كه كمترين هزينه را به پروژه تحميل نمايد.

استفاده از دوده سيليسي هزينه زيادي دارد. استفاده از افزودنيهاي زودگيركننده هزينه محدودي دارد اما استفاده از سيمانهاي زودگير پرمقاومت هم چون 425-1 و 525-1 امروزه ميسر است كه هزينه اندكي دارد.

كاهش نسبت آب به سيمان بسيارمؤثر است اما به كاهش رواني منجر مي شود و لازم براي رواني مطلوب از يك فوق روان كننده استفاده شود و بهتر است فوق روان كننده خنثي (عملاً داراي مقاومت اوليه زياد) بكار رود كه تركيبي از دو ترفند به حساب مي آيد.

افزايش دماي محيط عمل آوري بتن كاملاً مؤثر است اما گاه هزينه زيادي را در بر دارد بويژه اگر دماي محيط كم باشد و يا عمليات اجرائي در زمستان انجام شود. در شرايط گرم و تابستان دستيابي به مقاومت هاي اوليه ( زود هنگام) بيشتري مقدور مي باشد.

براي ايجاد رواني مورد نظر و كاهش نسبت آب به سيمان تا حد كمتر از 45/0 تا 42/0 با توجه به حداكثر اندازه سنگدانه و بافت ريزدانه بندي مخلوط سنگدانه نياز به 500-450 كيلو سيمان 325-1 يا نوع 2 داريم و اگر سيمان

پرتلند 425-1 مصرف شود مقدار سيمان مورد نياز 450-425 كيلو درمتر مكعب و در مورد سيمان پرتلند 525-1 عيار سيمان 425-400 كيلو مي باشد. براي كاهش سيمان تا محدوده 400-350 كيلو نياز به فوق روان كننده (بويژه براي سيمان پرتلند نوع 325-1 يا نوع 2) داريم.

تراكم مجدد به فاصله حدود نيم ساعت پس از تراكم اوليه بتن در ديوار باعث مي شود نشست خميري و تركهاي زير سقف از بين برود و بهتر است بتن ديوارها به تدريج در تمام سطح ديوار ريخته شود و به كندي ارتفاع بتن در تمام ديوارها افزايش يابد تا نشست خميري كاهش يابد. تراكم مجدد در دال نيز به كاهش ترك خوردگي منجر   مي شود.

مسلماً با استفاده از نسبت آب به سيمان كم به همراه فوق روان كننده ، مقاومت هاي 28 روزه اي به مراتب بالاتر از Kg/cm2 300 (استوانه اي) ايجاد مي كند و بهتر است در طراحي اين سازه ها مقاومت مشخصه استوانه اي براي 28 روزه را دست كم Kg/cm2300 در نظر گرفت.