دستورالعمل کرگیری بتن | کرگیری و برش بتن

دستورالعمل کرگیری بتن | کرگیری و برش بتن
1081 1401/3/7

دستورالعمل کرگیری بتن | کرگیری و برش بتن

کرگیری و یا مغزه گیری در بتن با اهداف مختلفی صورت می پذیرد. مغزه گیر در ابتدا صرفا با هدف آزمایش و ارزیابی وضعیت بتن صورت می پذیرفت. در این راستا با مغزه گیری یا کرگیری از عضو بتن اقدام به تعیین اندازه گیری مقاومت فشاری ، مقاومت خمشی و کششی ، تعیین نفوذپذیری، تعیین عمق نفوذ یون کلر ، تعیین عمق کربناتاسیون و سایر پارامترهای سازه های موجود بهره گرفته می شد. ولی در حال حاضر از کرگیری برای کاشت میلگرد و بولت ، نصب تجهیزات ، ایجاد اپنیک و تخریب سازه ها نیز استفاده می شود.

 

استفاده از کرگیری جهت تخریب و اپجاد اپینیگ در سازه های بتنی :

در بسیاری از مواقع پیش می آید که در سازه های بتنی به علت محدودیت های سازیه ای یا تجهیزاتی نیاز به ایجاد تغییرات و یا حذف بهشی از سازه می باشد بدون اینکه امکان استفاده از تجهیزات تخریبی مانند پیکور یا چکش های تخریبی به علت آسیب های وارده به سازه ، دسترسی ، آلودگی صورتی و غیره وجود داشته باشد. در این مواقع بهترین روش برای تخریب استفاده از کرگیری و برش محیط بخش مورد نظر و جداسازی آن از بتن بقیه سازه و حذف آن به صورت منظم و بدون کمترین آسیب به سازه موجود می باشد. این امر در ساختمان برای ایجاد رایزر و پنجره و یا نصب تاسیسات مورد استفاده قرار می گیرد.

 

استفاده از کرگیری ای مغزه گیری جهت کاشت بولت و آرماتور در سازه های بتنی موجود :

امروزه نیاز به کاشت آرماتور و بولت امری بدیهی و پر کاربرد به شما می آید. اغلب در بسیاری از پروژه های مقاوم سازی و تعمیرات سازه های بتنی نیاز به کاشت میلگرد و بولت برای اصلاح سازه می باشد.

همچنین در احداث سازه های بتنی یا حتی فلزی بروز اشتباهات اجرایی و یا طراحی و حتی نیاز به تغییرات پس از ساخت ، نیاز به اجرای کاشت میلگرد و بولت را در سازه های بتنی ناگزیر می سازد.

در پروژه های صنعتی در بسیاری از مواقع به علت تعمیرات ، تغییر در مشخصات و یا تغییر در تجهیز نصب شده و یا سهولت در زمان ساخت فونداسیون های محل نصب تجهیزات نیاز به کاشت بولت ها در فونداسیون و پدستالها وجود دارد. در این موارد برای دقت عمل در محل کاشت استفاده از کرگیری امری ضروری است.

برای بسیاری از مهندسین و سازندگان پیش آمده برای سهولت کار در اجرای نما ، اقدام به کاشت بولت پس از احداث برای نصب بیس پلیت ها می نمایند. یا به علت محل اشتباه ستون ها نیاز به جابجایی ستونها و کاشت بولت و آرماتور جدید می باشد.

در ژاکت های فلزی برای نصب قطعات فلزی به سازه نیاز به کاشت بولت و میلگرد به سازه می باشد.

در نصب تاسیسات مکانیکی نیز استفاده از بولت های مکانیکی امری رایج می باشد که برای این امر نیز استفاده از سیستم کرگیری یا دریلینگ امری ضروری است.

 

توجه : در کاشت بولت و میلگرد چه زمانی از دریل و چه زمانی کرگیری ضروری می باشد ؟ به طبق استفاده از دریل به خاطر اطمینان از عدم آسیب به آرماتورها و کم هزینه تر بودن امری منطقی تر و مهندسی می باشد. لذا در زمانهایی که به علت ظرایط مانند نصب تجهیزات نیاز به دقت در نصب بولت در محلی دقیق می باشد و باید بولت در یک نقطه خاص کاشت شود تا بیس پلیت و تجهیز به خوبی سوار و نصب شود باید از سیستم کرگیری استفاده نمود. لازم به ذکر است در این مواقع نیز ارجحیت استفاده از شابلون برای عدم برش میلگردها می باشد ولی گاهی به علت عدم امکان جابجایی بولت ها کرگیری تنها راه می باشد.

 

 

استفاده از کرگیری یا مغزه گیری از بتن برای آزمایشهای مورد نظر :

استفاده از کرگیری یا مغزه گیری از بتن برای برداشت نمونه ای از بتن به منظور انجام تست های مورد نیاز بسته به اهداف لازم می باشد. تعداد مغزه ها بسته به نوع تست و ابعاد سازه صورت می گیرد. مغزه ها باید از مکانهای تعیین شده توسط کارشناس یا ناظر ، که نمایان گر هدف مورد نظر ، سالم و با ابعاد استاندارد و بدون میلگرد ( در بتن های مسلح به خصوص برای تست مقاومت سنجی ) باشد . نمونه ها باید به نحوی باشد که سالم و بدون ترک خوردگی باشند.

سایز و قطر مغزه و طول آن ، تعداد و شرایط نگهداری بسته به نوع تست و استاندارد مربوطه باید انجام پذیرد.

استاندارد کرگیری بتن برای هر تست از منظر موارد فوق الذکر متفاوت است که باید برای لحاظ آن به استاندارد مذکور مراجعه نمود.

 

استاندارد اندازه گیری مقاومت به استفاده از کرگیری و مغزه گیری بتن

در صورتيكه در روشهاي تحليلي نتيجه اي در جهت پذيرش بتن حاصل نگردد ، استفاده از روشهائي بر پايه آزمايش بايد بكار گرفته شود. اين آزمايشها بر روي بخش هاي مشكوك انجام مي شود و براي تشخيص مناطق مشكوك استفاده از گزارشهاي روزانه و آزمايشهاي مقاومت بتن و همچنين آزمايشهاي غيرمخرب مانند چكش اشميت، فراصوتي (اولتراسونيك) و ساير آزمايشهاي مشابه توصيه مي شود.

روش بررسي نتايج مغزه هاي بتني

از قسمت هائي كه احتمال مي رود بتن كم مقاومت داشته باشيم حداقل سه مغزه بايد تهيه و آزمايش شود و با توجه به نتايج حاصله از آزمايش مقاومت فشاري مغزه ها مي­توان در مورد پذيرش سازه اي بتن اقدام نمود.

 

محل تهيه مغزه

مسئوليت تشخيص محل مغزه گيري: مسئوليت مشخص كردن و انتخاب محل   مغزه گيري بعهده دستگاه نظارت مي باشد.

شناسائي كلي: مشخص است كه نتايج ضعيف مقاومتي مربوط به چه نمونه هائي بوده است با توجه به گزارشهاي روزانه و اطلاعات ثبت شده روشن است كه اين نمونه ها از بتن چه اعضائي اخذ شده است و بنابراين منطقه مشكوك شناسائي مي شود. هم چنين مي توان با استفاده از آزمايشهاي غير مخرب مانند چكش اشميت و آزمايش فراصوتي و صوتي و غيره، منطقه محدودتري را شناسايي نمود.

بهتر است سعي شود با دستگاه ميلگردياب محل دقيق ميلگردها را شناسائي كرد تا بتوان مغزه هاي ترجيحاً فاقد ميلگرد را اخذ نمود. مغزه هاي داراي ميلگرد معمولاً نتايجي ضعيف تر را به نمايش مي گذارند و وجود ميلگرد در بررسي مقاومتي اختلال ايجاد مي كند.

بهتر است مغزه ها از نقاطي از عضو مشكوك تهيه شود كه ضعف جدي در آن عضو مشكوك و احتمالاً ضعيف بوجود نياورد. براي مثال اگر مغزه گيري از يك شالوده منفرد مد نظر باشد بهتر است از سطح فوقاني و در گوشه ها يا لبه ها، مغزه گيري انجام شود كه معمولاً علاوه بر فاقد ميلگرد بودن از نظر برشي يا خمشي ضعف اساسي ايجاد نكند. هم چنين در اين نوع قطعه مي توان از قسمت مياني ضخامت شالوده بصورت افقي در گوشه ها يا محيط شالوده، مغزه هائي تهيه نمود.

در برخي اعضا، اخذ مغزه توصيه نمي شود زيرا محل مناسبي براي تهيه مغزه وجود ندارد يا امكان تهيه مغزه به دليل ضخامت محدود عضو وجود ندارد زيرا نسبت ارتفاع مغزه به قطر آن كمتر از 1 مي شود. در اين موارد استفاده از روشهاي تحليلي و يا آزمايش بارگذاري براي اعضاء خمشي توصيه مي شود. براي مثال تهيه مغزه از دال سقفهاي تيرچه بلوك ممكن نيست مگر اينكه مغزه از شناژهاي سقف يا تيرهاي اطراف اخذ شود.

قطر و ابعاد مغزه

علاوه بر محدوديت نسبت ارتفاع به قطر مغزه، محدوديت در قطر نيز وجود دارد. در شرايط معمولي قطر مغزه بايد حداقل سه برابر حداكثر اندازه اسمي سنگدانه بتن باشد. در شرايط خاص بويژه در مواردي كه حداكثر اندازه رسمي سنگدانه ها بسيار بزرگ است (مانند بتن حجيم سدها) اجازه داده مي شود قطر مغزه حداقل دو برابر حداكثر اندازه اسمي سنگدانه ها باشد. چنين در استاندارد 42ASTM C حداقل قطر مغزه را 90 ميلي متر منظور نموده است در حاليكه در برخي كشورها قطر مغزه كمتر تا حد 70 ميلي متر را نيز پذيرفته اند. بهرحال بايد بتوان نتايج مغزه با قطر كم را به مقاومت استوانه اي با قطر استاندارد 150 ميلي متر تبديل نمود. براي اين كار بايد ضريب تبديلي ارائه شده باشد.

در برخي موارد خاص مغزه هائي با قطر 50 ميلي متر يا كمتر نيز اخذ مي شود اما تبديل به نمونه استاندارد وجود ندارد بلكه طراح پروژه بايد حداقل مقاومت مغزه هائي با اين ابعاد را ارائه دهد. بديهي است محدوديت نسبت قطر به حداكثر اندازه اسمي سنگدانه بايد رعايت شود. مغزه هائي با قطر كمتر از 90 ميلي متر، مقاومتهائي با نوسان زياد را به نمايش مي گذارند و اثر ابعاد در آن چشمگير مي شود بنابراين مغزه هاي با قطر كم توصيه نمي شوند. بتن هاي معمولي در ايران اكثراً از حداكثر اندازه رسمي 25 ميلي متر برخوردارند بنابراين اخذ مغزه هائي با قطر حداقل 90 ميلي متر بدون اشكال بنظر مي رسد در حاليكه مغزه هائي با قطر 75 ميلي متر نيز كه از نظر نسبت اندازه قطر به حداكثر اندازه سنگدانه بدون ايراد هستند توصيه نمي شوند. كاهش قطر مغزه اين حسن را دارا مي باشد كه امكان برخورد به ميلگرد را كاهش مي دهد. ضمناً ارتفاع مغزه نيز مي تواند كمتر شود و آسيب وارده به قطعه نيز كاهش مي يابد و از همه مهم تر موجب كاهش هزينه و زمان مغزه گيري مي شود. بديهي است اخذ مغزه به قطر 150 ميلي متر و ارتفاع 300 ميلي متر براي بتن هائي با حداكثر اندازه تا 50 ميلي متر ارجح است زيرا هيچگونه تبديلي براي تعيين مقاومت نمونه استاندارد نياز ندارد.

تعداد مغزه

از هر منطقه مشكوك براي بررسي بتن كم مقاومت از يك نوع، سه مغزه بايد اخذ شود. در صورتيكه نسبت به نتيجه مغزه گيري و يا مقاومت حاصله از آنها مشكوك باشيم و يا صرفاً براي افزايش دقت نتايج مي توان مغزه گيري را تكرار كرد كه در نتيجه تهيه سه مغزه ديگر در دستور كار قرار مي گيرد.

شرايط مغزه ها و آماده سازي آنها

سر و ته مغزه هائي كه تهيه مي شود بايد بريده شود. مغزه ها ترجيحاً بايدً كلاهك گذاري شوند مگر اينكه سر و ته مغزه ها پس از بريدن بسيار صاف و گونيا باشد و يا با عمل سائيدن پستي و بلندي سطح را به كمتر از 05/0 ميلي متر رسانده باشيم و انحراف از گونيا بودن كمتر از 5/0 درجه باشد.

گاه احساس مي شود سطح نمايان بتن نيازي به بريدن ندارد و صرفاً بايد سائيده يا كلاهك گذاري شود. توصيه مي شود قسمت فوقاني مغزه (بخش نمايان) به ميزان تقريبي 20 ميلي متر بريده شود زيرا گاه تركهاي جمع شدگي خميري يا تركهاي حاصل از جمع شدگي ناشي از تبخير در بتن سخت شده باعث مي شود مقاومتهاي بسيار پائيني حاصل گردد.

مغزه ها از نظر شرايط رطوبتي مي تواند در دو حالت مورد آزمايش قرار گيرد. در حاليكه مقاومت آزمونه هاي آزمايشي يا كنترلي در شرايط اشباع بدست مي آيد.

طراح پروژه يا دستگاه نظارت بايد شرايط رطوبتي مغزه ها را مشخص نمايد. در صورتيكه شرايط   بهره برداري از ساختمان بصورت مرطوب يا غرقاب باشد مغزه هاي اشباع شده از آب بايد بكار رود. بدين منظور مغزه ها بايد به مدت حداقل 40 ساعت در آب غوطه ور شوند و سپس از آب خارج شده و طبق دستورهاي موجود در صورت نياز كلاهك گذاري شود. اما بهرحال بايد در شرايط اشباع غير آبچكان مورد آزمايش مقاومت فشاري قرار گيرد.

اگر شرايط بهره برداري از سازه، شرايط خشك باشد بايد مغزه ها را به مدت 7 روز در هواي 16 تا 27 درجه سانتي گراد و با رطوبت نسبي كمتر از 60 درصد خشك نمود و سپس مورد آزمايش قرار داد.

مسلماً مغزه هاي خشك (در هنگام تعيين مقاومت) مقاومت هاي بيشتر از آزمونه هاي اشباع (در هنگام تعيين مقاومت) به دست مي دهند و اين افزايش ممكن است به بيش از 20 درصد برسد.

در برخي استانداردها لازم است مغزه ها را در آب اشباع شده از آهك غوطه ور نمود.

 

تعيين مقاومت مغزه ها

مغزه ها طبق دستور استاندارد مقاومت فشاري آزمونه هاي استوانه اي و با در نظر گرفتن قطر و نسبت ارتفاع به قطر خاص انجام مي شود و نتايج آن پس از محاسبه، تصحيح و گزارش مي گردد. همچنين لازمست شرايط رطوبتي آن و مشخصات هندسي مغزه گزارش شود.

تصحيح نتايج مقاومت در بخش تعيين مقاومت فشاري آزمونه هاي استوانه ارائه شده است.

در آبا و ACI در صورتيكه در مغزه ها ميلگرد وجود داشته باشد اصلاح يا تصحيحي را منظور نكرده اند و اصولاً بحثي را در اين زمينه به ميان نياورده اند.

در منابع كشور انگليس، ضوابطي را براي تصحيح نتيجه مغزه داراي ميلگرد ارائه كرده اند كه در ادامه به آن پرداخته مي شود.

بهرحال توصيه مي شود مغزه هاي اخذ شده تا حد امكان فاقد ميلگرد باشد.

تصحيح نتايج مغزه ميلگرددار

وجود ميلگرد در مغزه ها باعث كاهش در مقاومت مغزه مي شود . مغزه ميلگرد دار ممكنست كاهش قابل توجهي را در مقاومت بوجود آورد در حاليكه ضوابط زير حداكثر تصحيح 10 درصد را به نمايش  مي گذارد كه چندان منطقي نيست . به همين دليل توصيه مي شود مغزه هاي بدون ميلگرد اخذ گردد.

بهرحال آبا و ACI هيچ تصحيحي را پيشنهاد نمي كنند.

تصحيح زير مربوط به انگليس مي باشد كه در مقاومت مغزه ضرب خواهد شد و بزرگتر از 1 مي باشد.

اگر يك ميلگرد عمود بر محور طولي مغزه موجود باشد ضريب تصحيح عبارتست از :

 

(.)5/1+1=ضريب تصحيح مقاومت

dc,dr به ترتيب قطر ميلگرد و قطر مغزه،

h فاصله محور ميلگرد تا نزديكترين سطح انتهائي مغزه و L طول مغزه مي باشد .

اگر چند ميلگرد بصورت عمود بر محور طولي وجود داشته باشد ضريب تصحيح عبارتست از :

5/1+1= ضريب تصحيح مقاومت

اگر فاصله دو ميلگرد از قطر ميلگرد بزرگتر ، كمتر باشد كافي است ميلگردي منظور شود كه ضريب تصحيح بزرگتري را بدست مي دهد .

در مورد ميلگردهائي كه موازي محور طولي مغزه مي باشند هيچگونه اطلاعاتي براي تصحيح نتايج ارائه نشده است و اطلاعات جامعي در مورد كاهش يا افزايش نتايج مقاومتي براي اين نوع مغزه ها وجود ندارد.

 

ارزيابي نتايج مغزه ها

مقاومت بتن بخش هائي از سازه كه به كمك مغزه گيري مورد ارزيابي و پذيرش سازه اي قرار مي گيرند در صورتي پذيرفته مي شود كه ميانگين مقاومت فشاري سه مغزه كمتر از 85% مقاومت مشخصه نباشد و هم چنين مقاومت فشاري هيچيك از مغزه ها كمتر از 75% مقاومت مشخصه نباشد.

در صورتي كه شبهه اي در كار باشد براي كنترل نتايج مي توان مغزه گيري را تكرار نمود. بهر حال مسئوليت انتخاب محل جديد مغزه گيري بعهده دستگاه نظارت مي باشد.

در صورتي كه طبق اين بند نتوان بتن كم مقاومت را از نظر سازه اي پذيرفت لازم است از طريق آزمايش بارگذاري (براي اعضاء خمشي) و يا ساير روشهاي شناخته شده اقدام مقتضي را بعمل آورد.

لازم به ذكر است كه مقاومت مغزه ها به دليل شرايط حاكم بر بتن ريزي، تراكم و عمل آوري در كارگاه مي تواند كاستي هائي را در مقايسه با آزمونه هاي ساخته شده و عمل آوري شده در شرايط استاندارد (آزمايشگاهي) داشته باشد كه در اينجا 15 درصد كاستي براي ميانگين مقاومت مغزه ها و 25 درصد براي يك مغزه مجاز شمرده شده است.

بديهي است در صورتيكه شرايط اين بند برقرار باشد نيازي به انجام محاسبات تحليلي وجود نخواهد داشت و بتن از نظر تأمين مقاومت سازه اي قابل قبول تلقي مي شود و مورد پذيرش قرار مي گيرد. اما معناي عدم انطباق با شرايط اين بند، عدم پذيرش سازه اي بتن در روشهاي ديگر نخواهد بود.

ممكن است منطقي باشد قبل از بكارگيري آزمايش بارگذاري، به سراغ روشهاي تركيبي پذيرش بتن از نظر سازه اي برويم.

 

کرگیری بتن سقف و دیوار :

برای کرگیری در سقف و دیوار باید دقت لازم صورت گیرد با توجه به سازه ای بودن این اعضا ، از بیدن آرماتورها به وسیله اسکن آرماتورها جلوگیری صورت پذیرد.

 

قیمت کرگیری در بتن کرگیری بتن قیمت :

قیمت کرگیری بسته به مسلح و غیر مسلح بودن بتن ، محل کرگیری ، منطقه کرگیری ، ابعاد و تعداد کرگیری ، طول کرگیری متغییر است. شما می توانید برای آگاهی از قیمت کرگیری در بتن و نیز انجام آن با بخش مهندسی کلینیک فنی و تخصصی بتن ایران ( 44618462 09120916272 ) تماس حاصل فرمائید.